महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगातील (MPSC) नवीन आयटी (IT) तज्ज्ञ सदस्याच्या नियुक्तीबाबत

१. पार्श्वभूमी आणि उद्देश

पार्श्वभूमीः तांत्रिक त्रुटींमुळे एमपीएससी (MPSC) परीक्षांच्या आयोजनात येणाऱ्या अडचणी दूर करण्यासाठी आणि परीक्षा पद्धतीत पारदर्शकता आणण्यासाठी हा महत्त्वाचा निर्णय घेण्यात आला आहे.

उद्देशः आयोगावर आता माहिती तंत्रज्ञान (IT) आणि तत्सम क्षेत्रातील शिक्षणाचा व कामाचा अनुभव असलेल्या तंत्रज्ञाची सदस्य (Member) म्हणून नियुक्ती केली जाईल.

अधिसूचना दिनांकः या संदर्भातील अधिसूचना १८ नोव्हेंबर, २०२५ रोजी प्रसिद्ध करण्यात आली होती.

२. आयटी सदस्याची प्रमुख कर्तव्ये (Duties of IT Member)

• पारदर्शक परीक्षा व मूल्यमापन प्रणाली विकसित करणे.
• तांत्रिक धोरणात्मक निर्णय प्रक्रियेत महत्त्वाचा सल्ला देणे.
• परीक्षा पद्धतीत नवीन तांत्रिक सुधारणा करणे.
• आयटी गव्हर्नन्स (IT Governance) आणि सुरक्षितता (Security) सुनिश्चित करणे.

३. नियुक्तीसाठीचे निकष आणि पात्रता (Eligibility Criteria)

• शैक्षणिक पात्रताः खालील क्षेत्रातील पदवीधर किंवा तांत्रिक, संगणक, व अॅनॅलिटिकल क्षेत्रातील पीएच.डी. धारक (Ph.D.) व्यक्तीचा विचार केला जाईलः
  संगणक विज्ञान (Computer Science), माहिती तंत्रज्ञान (IT), इलेक्ट्रॉनिक्स, विदा शास्त्र (Data Science), कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), सायबर सुरक्षा, गणित, स्टॅटिस्टिक्स, ऑपरेशन रिसर्च किंवा सिस्टीम इंजिनिअरिंग.
• अनुभवः आयटी सिस्टीम डिझाइन, डेटा अॅनॅलिटिक्स, अल्गोरिदम डिझाइन, नॉर्मलायझेशन मेथड, आणि सायबर सिक्युरिटी फ्रेमवर्क या क्षेत्रात किमान १० वर्षांचा कामाचा अनुभव असणे आवश्यक आहे.

४. कार्यकाळ, वेतन आणि भत्ते

• कार्यकाळः नियुक्ती झाल्यापासून ६ वर्षे किंवा वयाची ६२ वर्षे पूर्ण होईपर्यंत (यापैकी जे आधी पूर्ण होईल तोपर्यंत) हा सदस्य कार्यरत राहील.
  (टीपः हा कार्यकाळ एमपीएससीच्या इतर सामान्य सदस्यांप्रमाणेच घटनात्मक तरतुदींनुसार आहे).
• वेतन व सेवाशर्तीः आयोगाच्या इतर सदस्यांप्रमाणेच समान वेतन, भत्ते व सुविधा मिळतील.

५. आयोगाची घटनात्मक रचना (MPSC Structure)

एमपीएससीच्या कामकाजाचे नियमन करण्यासाठी राज्यपालांकडून एक अध्यक्ष (Chairman) आणि पाच सदस्यांची (5 Members) नियुक्ती केली जाते.

आता या पाच सदस्यांमध्ये एका माहिती-तंत्रज्ञान क्षेत्रातील तज्ज्ञ सदस्याचाही समावेश केला जाणार आहे.